READ THIS REMAKABLE

સાયકોલોજી અનુસાર જો તમે વધારે આરામ કરો છો તો તમારું શરીર વધારે આરામ માંગશે અને જો તમે વધારે કામ કરો છો તો તમારું શરીર બવ આરામ માંગશે નહી.

અંબાજી :

ગુજરાતની ઉત્તર દિશામાં અને રાજસ્થાનની સરહદ પર આવેલ અંબાજી ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ છે .

અહીં ભાદરવી પૂનમના મેળાના સમયે 30 લાખ જેટલા યાત્રાળુઓ માં અંબાના દર્શનાર્થે પગપાળા તેમજ વિવિધ સંઘો સાથે માતાજીના ગુણગાન ગાતા આવતા હોય છે .

અહીં મુખ્ય સ્થળોમાં અંબાજી શક્તિપીઠ , ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના ચૌલકર્ણ ( માથાના વાળ ઉતારવાની વિધી ) સાથે સંકળાયેલ માનસરોવર કુંડ , દેવોને મહિસાસુર રાક્ષસના ત્રાસથી છુટકારો અપાવનાર અંબાજી માતાનું અસલ સ્થાન એવું અંબાજીનો ગબ્બર , સરસ્વતી નદીના ઉત્પત્તિ સ્થળ તરીકે જાણીતું કોટેશ્વર મંદિર અને તેની પાસે આવેલ પૌરાણિક વાલ્મિકી આશ્રમ , આરસની ભવ્ય કલાત્મક કોતરણી માટે પ્રખ્યાત કુંભારીયા જૈન દેરાસર તેમજ તેની પાસે આવેલ કુંભેશ્વર મહાદેવ નું મંદિર અને ત્યાંથી બે કિલોમીટર અંતરિયાળ વિસ્તારમાં આવેલ શ્રી રીંછડિયા મહાદેવ , દક્ષિણ ભારતના શિલ્પ સ્થાપત્ય અનુસાર રચના ધરાવતું કામાક્ષી મંદિર ઉપરાંત અજયમાતાનું મંદિર , ગાયત્રી મંદિર તેમજ ચુંદડીવાળા માતાજી નું સ્થાન જેવા ઘણા જાણીતા ધર્મસ્થળો આવેલા છે .

ધર્મસ્થળો ઉપરાંત પણ અહીં ઘણા પ્રવાસન કેન્દ્રો આવેલા છે જે અંબાજી ને માત્ર યાત્રાધામ પૂરતું સીમિત ન રાખતા દરેક પ્રકારના પ્રવાસીને લાંબા સમય સુધી રોકવા આકર્ષિત કરે છે . જેમકે અંબાજી થી વિરમપુર તરફ જતાં ૧૦ કિલોમીટર આગળ સેબલપાણી નામે ગામ આવે છે , જે કુદરતી સૌંદર્ય , આદિવાસી સંસ્કૃતિ અને ઐતિહાસિક ગુફાચિત્રો એ ત્રણેય બાબતોનો સમન્વય ધરાવતું ગામ છે .

એવી જ રીતે અંબાજી થી 40 કિલોમીટર જેટલા અંતરે દાંતા તાલુકાના બે ગામો ગઢ મહુડી અને કાંટીવાસ નો વિસ્તાર ૧૧ મી સદી થી ૧૬ મી સદી સુધી આ વિસ્તાર પરમાર રાજાઓની રાજધાની હતી અને તરસંગ નામે જાણીતું સમૃદ્ધ નગર હતું . સમૃદ્ધ નગર હતું . અહીં પ્રાચીન પંચાયતન મંદિરો , મકાનો , મહેલો , શિલ્પો તેમજ વાવ ના અવશેષો ખંડિત અવસ્થામાં મળી આવે છે . વધુમાં અંબાજીની પ્રાચીન અરવલ્લીના પહાડોની હારમાળા માં આવેલ ટેકરીઓમાં ખમીરવંતી આદિવાસી પ્રજા વસવાટ કરે છે તેમજ તેમની ગૌરવરૂપ સંસ્કૃતિનો ઇતિહાસ આ ટેકરીઓમાં છુપાયેલો છે .

અહીં મુખ્યત્વે ભીલ અને ગરાસિયા આદિવાસી પ્રજા જોવા મળે છે અને અંબાજી પાસે આવેલા નવા વાસકાંઠા , લોટોલ , અંબેરા , નાગેલ , ગુડા , વિરમપુર , સનાલી વગેરે જેવા ગામો જોવા મળે છે .

ઇતિહાસ :

મિત્રો .

જુનાગઢ ની વાત આવે ત્યારે મગજમાં એક જ વસ્તુ આવે છે એ છે જૂનાગઢમાં આવેલો ગરવો ગીરનાર , ગિરનાર દરેક વ્યક્તિ માટે આસ્થાનું પ્રતિક છે . દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ગિરનાર ચડવા માટે આવે છે .

આ વાત સદીઓ પહેલાની છે કે જ્યારે ગુજરાતને વિજય બનાવીને ઉદયન મંત્રી રણછાવણીમાં પોઢ્યા હતા . પરંતુ યુદ્ધના કારણે તેનું શરીર જખમી બની ગયું હતું . યુધ્ધમાંથી વિજય બનીને પાછા આવતી વખતે તેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા . આ સમય દરમિયાન તેણે પોતાના પુત્રને એક પત્ર આપ્યો હતો .

જ્યારે તેના પુત્ર આ સંદેશ વાંચ્યો ત્યારે તેમાં જણાવ્યું હતું કે “ મારી ઈચ્છા એ છે કે શેત્રુંજય પર યુગાદિદેવ મંદિરનું હું નવસર્જન કરૂ અને ગિરનાર તીર્થ પર હું પગથિયાં કંડારું . ” પિતાનો આ સંદેશ વાંચીને તેના પુત્ર બાહડ મંત્રીએ શેત્રુંજય પર યુગાદિદેવનું મંદિર બનાવડાવ્યું . તેમને મહામાત્ય ઉદયનની એક ઈચ્છા તો પૂરી કરી . પણ હવે ગિરનાર તીર્થ પર પગથિયાં બનાવવાનું બાકી હતું . એ ઈચ્છા પૂરી કરવાની બાકી હતી .

તેના પિતાના જણાવ્યા અનુસાર બાહડ મંત્રી ગીરનાર પર પગથિયા બનાવવા માટે જૂનાગઢ આવ્યા . અહીં તેઓએ પર્વત ઉપર ઉચી ખડકો અને ભેખડો જોઈ . તેઓએ પર્વતનો વિરાટ ઘેરાવો અને વાદળ સાથે વાત કરતાં શિખરો જોયા . તેઓ આ બધું જોઈને શરુઆતમાં મૂંઝાઈ ગયા કે આટલા બધા વિરાટ પર્વત ઉપર રસ્તો કઈ રીતે બનાવો . તેઓની સાથે આવેલા શિલ્પીઓએ ઘણી બધી મહેનત કરી પરંતુ કોઈને સમજાતું ન હતું કે રસ્તાની શરૂઆત ક્યાંથી કરવી .

બાહડ મંત્રીએ ખૂબ જ વિચાર્યું અને ખૂબ માથાકૂટ કરી તેમ છતાં તેને સમજાતું ન હતું કે ગિરનાર માટેનો રસ્તો ક્યાંથી પસાર કરવો . ત્યારબાદ તેને ગિરનારની રક્ષા કરનાર મા અંબા ની યાદ આવી . તેઓ સંકલ્પ કરીને માતા અંબાના ચરણોમાં બેસી ગયા . તેના મનમાં માત્ર એક જ વાત હતી કે એ માતા તું મને રસ્તો બતાવો કે હું કેવી રીતે ગિરનાર ચડવા ના પગથિયા બનાવી શકુ . જેથી હું મારા પિતાને આપેલ વચન માંથી મુક્ત થઈ શકું .

તેઓએ માતાના આશિર્વાદ લેવા માટે ઉપવાસ શરૂ કર્યો , દિવસો વીતવા લાગ્યા ત્રણ દિવસ થઈ ગયા મંત્રી ને વિશ્વાસ હતો કે અણધારી રીતે માતા મારી આ સમસ્યાનો ઉકેલ જરૂર લાવશે . અને બન્યું પણ એવું જ તેમનો વિશ્વાસ સાચો ઠર્યો . ત્રીજા ઉપાસના અંતિમ દિવસે માતા અંબા હાજર થયા અને કહ્યું કે હું જે રસ્તે અક્ષત વેરતી જાઉં , એ રસ્તે પગથિયાનું સર્જન કરજે .

આ સાંભળીને મંત્રી ખૂબ ખુશ થયા . વાતાવરણ ની અંદર આનંદ છવાઈ ગયો . માતા અંબિકા ગિરનારમાં મુશ્કેલ રસ્તાઓ વચ્ચે ચોખા કરતા ગયા અને માતાના રસ્તે રસ્તે પગથિયાના ટાકણા પડતા ગયા અને પગથિયાં બન્યા

સંત સાયાંજી ઝૂલા :

આવા ભકતો આપણી ભૂમિ ના છે :ભક્ત સાયાજી ઝુલા જે ઈડર પાસેના કૂવાવા ગામના વતની હતા. એક દિવસ જયારે સાયાજી ઝુલા જે ઈડર રાજ દરબાર મા બેઠા હતા ત્યારે અચાનક ભર ડાયરામાં ઊભાં થઈ ને બે હાથ ઘસવા માંડયા અને આ જોઈ ડાયરાના માણસો એ પૂછયું કા ભગત આ શું ગાંડપણ આદર્યા છે ત્યારે ઝુલાજી એ કિધુ કે આ ગાંડપણ નથી પણ દ્વારકા ના નાથ ના વાઘાને જરા આગ લાગી હતી તે ઓલવતો હતો. ડાયરાના માણસો હસવા લાગ્યા અને કહ્યું કે ઝુલાજી હવે આવું તે કાંઈ બનતુ હશે ક્યાં દ્વારકા ને કયાં ઇડર હવે રાખો માપમાં રહો પણ રાજાને થોડોવહેમ અને થોડી શ્રદ્ધા હતી તેમને કહ્યું ભગત ખરેખર શું આ સાચું છે સાંયાજી એ કહ્યું હા મહારાજ ત્યારબાદ રાજાએ બે અસ્વાર ને એકબાજુ બોલવી તપાસ કરવા કહ્યું અનેે તે અસ્વારો મારતે ઘોડે ઉપડ્યા ઝટ આવે દ્વારકા લાંબી ખેપ પછી આ બન્ને અસ્વારો દ્રારકાના પૂજારી ને મળે છે અને આ વાત અંગે પૂછે છે કે આવી કોઈ ઘટના બની છે હાજર માંથી કોઈ પૂજારી એ કિધૂ કે હા આરતી વખતે ભગવાન ના વાઘા ને જયોત લાગી અને સળગવા લાગ્યા પણ અચાનક જાળ ની અગ્નિ ઓલવાઇ ગઈ પણ કેમ ઓલવાણી કાઈ ખબર નથી ત્યાર બાદ અસ્વારો પૂજારી ને ભગત જય દ્વારકાધીશ કહીં ઈડર આવવા નીકળી જાય છે અને દરબાર માં આવીને આ વાત કહે છે હા મહારાજ દ્વારકાનાથ ના પુજારી પણ મુંઝવણમાં છે કે આગ લાગી પણ ઓલવી કોણે અને કેવી રીતે એ ખબર નથી પડતી ત્યારબાદ તેમણે કહ્યું ઝુલાજીના હાથની તપાસ કરો તો ખબર અને પ્રમાણ બંને મળે અને ત્યારબાદ રાજાએ ઝુલાજી ને હાથ બતાવવા કહ્યું અને ઝુલાજી એ હાથ બતાવતા અરરરર આ શું ખરેખર તેમના હાથમાં ફોડલા ઊપડી ગયા હતા . આખો દરબાર ઝુલાજી ને જોઈ નમસ્કાર કર્યા વાહ ભગત હવે કયા કૂવાવા ને કયા દ્રારકા પણ ભકત ભગવાન થી મહાન છે આ સત્ય ઘટના બનેલી છે જે હો આવા સંતો ની

: વિરમદેવસિહ પઢેરીયા |

ચામુંડા માતાજી મંદિર

શું તમેશ્રી ચામુંડા માતાજી – ચોટીલાનો ઇતિહાસ જાણો છો ?

ચોટીલા – રાજકોટ નજીક આવેલું એક ધાર્મિક સ્થળ છે . ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો આ પ્રદેશ પંચાલ તરીકે ઓળખાતો હતો . અહીં માતા ચામુંડાનું મંદિર છે . માતા ચામુંડા એ શક્તિના 64 અવતારો પૈકીનો એક અવતાર છે , જ્યારે અન્ય અવતારમાં બહુચર માતા , કાલી માતા , અંબાજી માતા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે . ચામુંડા માતાજી ઘણા હિંદુઓના કુળદેવી છે . માતા ચામુંડાના પ્રતાપે આજે ચોટીલા સતત પ્રવાસન પ્રવૃતિઓને લીધે વિકાસ સાધીને એક નગર બની ચુક્યું છે . આજે ચોટીલાનો સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં સમાવેશ થાય છે . આશરે 20,000 લોકોની વસતી ધરાવતું ચોટીલાનો સ્થાનિક વહીવટ ચોટીલા નગરપાલિકા કરે છે . જગપ્રસિદ્ધ ચામુંડા માતાજીનું મંદિર ચોટીલા પર્વતના શિખરે આવેલું છે . ભારતમાં મોટા ભાગના માતાજીના મંદિર પર્વતોના શિખરે જોવા મળતાં હોય છે . ચોટીલા પર્વત ચઢીને માતાજીના દર્શન કરવા માટે આશરે 635 જેટલા પગથિયા ચઢવા પડે છે . રાજકોટ અને અમદાવાદને જોડતા નેશનલ હાઈવે નં – 8 – એ પર વચ્ચે આવે છે ચોટીલા . અમદાવાદથી ચોટીલાનું અંતર આશરે 190 કિ.મી અને રાજકોટથી આશરે 50 કિ.મી જેટલું થાય છે . સમુદ્ર સપાટીથી તુલનાને ચોટીલા માત્ર સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાની જ નહીં પણ , ગુજરાતની સૌથી ઊંચી ભૂમિ છે . ચોટીલા પર્વતની ઊંચાઈ આશરે 1.173 ફીટ જેટલી છે .

ચોટીલામાં પ્રવેશતા જ સંખ્યાબંધ ચૂંદડી અને પ્રસાદની દુકાનો નજરે ચઢે છે . આ સિવાય ચામુંડા માતાજીના મહિમાનું ગાન કરતી કેસેટો , સીડી , ડીવીડીની દુકાનો તો ખરી જ ! ચોટીલા પર્વતના તળિયે આવી સેંકડો દુકાનો જોવા મળે છે . ચોટીલા પર્વતથી થોડે દૂર વાહન પાર્ક કર્યા બાદ શ્રદ્ધાળુઓએ થોડું અંતર ચાલિને કાપવું પડે છે ત્યાર બાદ પર્વતના ચઢાણની શરૂઆત થાય છે . છેક પર્વતના શિખર સુધીના પગથિયાં પથ્થર વડે બનેલા છે . બારેય મહિના શ્રદ્ધાળુઓથી ધમધમતું મંદિર વર્ષના બારેય મહિના ચોટીલા ચામુંડા માતાજીનું મંદિર શ્રદ્ધાળુઓ , મુલાકાતીઓ અને પ્રવાસીઓથી ભરચક રહે છે . આસો અને ચૈત્રી નવરાત્રી દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓની સંખ્યા નોંધપાત્રપણે વધી જાય છે . ચોટીલા પર્વતની તળેટીમાં જ ચોટીલા – નગર પણ વસ્યું છે . જાણે કે માતાજીની કૃપાદ્રષ્ટિ હેઠળ વસેલું નગર ! નવરાત્રીના દિવસોમાં ચામુડાં માતાજીના મંદિરમાં મોટો યજ્ઞ યોજાય છે . એવું કહેવાય છે કે દરરોજ સાંજે આરતી પૂરી થયા પછી દરેક વ્યક્તિ પર્વતથી નીચે આવી જવું પડે છે . પૌરાણિક કથા અનુસાર , દાનવ ચંડ અને મુંડતથા દેવી મહાકાળી વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું હતું . યુદ્ધમાં દેવીએ બંને દાનવોનો શિરચ્છેદ કર્યો અને તેને માતા અંબિકાને ભેટ ધર્યા.મહાકાળી માને આશીર્વાદ આપ્યા કે તમે ચામુંડામા ના નામે ઓળખાશો .